Charlotte Brontë’s Secret Love: een meesterwerk

De Meester Jolien Janzing

De Nederlandse schrijfster Jolien Janzing is een expert in de negentiende-eeuwse Engelse literatuur. Een fascinatie die te herleiden is tot een tijd in haar jeugd, toen ze voor het eerst Engelse klassiekers las van de zusters Brontë, Charlotte en Emily, Jane Eyre en Wuthering Heights. En hoewel het voor een vrouw die het grootste deel van haar leven in België heeft gewoond een vreemde zorg lijkt, vormt de ervaring van Janzing de basis voor haar meeslepende literaire werk Charlotte Brontë’s Secret Love, dat onlangs in het Engels vertaald is verschenen.

Oorspronkelijk gepubliceerd als Meester in 2013, concentreert Charlotte Brontë’s Secret Love zich op de periode (1840), waarin Charlotte en Emily Brontë woonden en werkten in Pensionnat Heger, een kostschool voor jonge dames in Brussel. Charlotte wordt verliefd op Constantin Heger, de echtgenoot van de eigenaresse van de school. Deze ellendige ervaring van onbeantwoorde liefde is een cruciale rode draad in het verhaal en wordt later de basis voor het karakter van Jane Eyre in Charlotte Brontë’s gelijknamige roman.

Feitelijke fictie

Dit boek is opgebouwd uit beschikbare informatie over de zusters Brontë en is verder verfraaid tot een leuk verhaal door het toevoegen van fictieve accenten om gaten op te vullen. De meeste personages en plaatsen zijn herkenbaar aan historische teksten. Zo zijn de brieven tussen Charlotte en Constantin in dezelfde toon en stijl geschreven als de oorspronkelijke brieven, maar niet de eigenlijke brieven. Ook de aanvullende verhaallijn van Koning Leopold die een buitenechtelijke relatie aangaat met de Brusselse tiener Arcadia Claret, bevat een royale mix van feit en fictie.

Die aloude duivel die liefde wordt genoemd

Charlotte’s interne strijd is de bron van spanning in de roman. Haar strijd begint met de beslissing om haar verlangen te volgen om te ontsnappen aan de grenzen en verwachtingen als dochter van een pastoor in het verarmde Yorkshire. Ze gaat in het buitenland studeren in de kosmopolitische stad Brussel. Bij haar aankomst op het internaat herinneren haar religie, kleding, taal en zus haar er voortdurend aan dat ze niet thuishoort in deze nieuwe wereld en dat haar voortbestaan afhankelijk is van de kracht van haar eigen karakter.

Verliefd zijn is voor Charlotte de drijvende kracht die haar door dagen van tegenspoed drijft. Veel lezers zullen het moeilijk vinden om te identificeren met de mannelijke listen die Constantin gebruikt om de jonge Charlotte te verleiden. Toch is haar dwangmatige behoefte om door hem erkend te worden, zelfs met het volle bewustzijn dat de situatie niet bevorderlijk is voor een relatie, bekend bij veel liefdesverhalen.

De locaties

Janzings’ beschrijvingen van cultuur, klasse en religie brengen de lezer tussen Brussel en de veengebieden van Yorkshire in de jaren 1840. Het contrast tussen de theehuizen en kleermakerijen die Arcadia en haar moeder bezochten (en de Belgische kades met mannen die voor Charlotte ruiken naar ‘een sterke geur van vis, zweet en koolsoep’, dat niet super goor vindt) is veelomvattend en toch naadloos geschreven.

Jolien Janzing schrijft al sinds haar tienerjaren. Ze woont nog steeds in België en werkt als journalist en romanschrijfster. Charlotte Brontë’s Secret Love is haar tweede roman. Prachtig vertaald in het Engels door Paul Vincent en is ook vertaald in het Duits, Frans en Turks. Het boek werd geselecteerd voor Books at Berlinale en de filmrechten op het boek zijn verkocht aan David P. Kelly Films.

The Dyslexic Hearts Club: een aanrader!

The Dyslexic Hearts Club

The Dyslexic Hearts Club, oorspronkelijk gepubliceerd in 2014, is de tweede roman van Hanneke Hendrix. Hanneke Hendrix, geboren in 1980, groeide op in een kleine zuidelijke stad in Nederland. Ze studeerde schrijven aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht en filosofie aan de Radboud Universiteit van Nijmegen. Als schrijfster schrijft Hendrix voor literaire productiebedrijven, radio, podcasts, theatergroepen, festivals en diverse tijdschriften. Haar eerste boek De Verjaardagen werd genomineerd voor de Diorafteprijs, de Academia Debuutprijs en de Vrouw- en Cultuurprijs.

In wezen is dit het verhaal van drie vrouwen die onder politiebewaking uit een bewaakte brandwondenunit ontsnappen om aan een gekke roadtrip te beginnen. Hun escapades krijgen brede publieke belangstelling, omdat de media dagelijks updates verspreiden over hun pogingen om gevangenschap te vermijden.

Drie rokende vrouwen

Het verhaal opent met drie vrouwen die een kleine ziekenhuiskamer delen. Alle drie hebben ernstige brandwonden van niet-ongevallige aard en worden vastgehouden in de kamer in afwachting van een gerechtelijk onderzoek. Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van Anna van Veen. Ze raakt al snel verstrengeld in het leven van haar twee kamergenoten, omdat ze persoonlijke verhalen met elkaar delen om de lange lege dagen in een kleine, besloten ruimte te verwerken.

Het tempo versnelt als de drie uit het ziekenhuis ontsnappen, een auto stelen en een landelijke achtervolging op gang brengen die de aandacht van het Nederlandse publiek trekt. Onderweg wordt de lezer blootgesteld aan verdere details van de situaties die ertoe leiden dat de vrouwen elkaar in het ziekenhuis ontmoeten. Extra personages worden geïntroduceerd als de drie kleding, voedsel, geld en voertuigen stelen in hun race om de autoriteiten te ontwijken.

Het plezier van relschoppen

Beschreven als eigenzinnig en bizar, kunnen de personages, de dialoog en het plot niet onder de loep worden genomen – maar toch is dit op de een of andere manier onderdeel van de pret. De persoonlijke verhalen die de drie vrouwen elkaar vertellen ontrafelen om meer feiten en minder fantasie op te nemen naarmate het verhaal vordert. Het is een effectief hulpmiddel dat Hendrix heeft gebruikt om ervoor te zorgen dat de lezer pagina’s om blijft slaan.

De titel van de roman verwijst naar de naam die de vrouwen zichzelf geven als ze ontdekken dat ze de eigenschap delen dat ze de gevoelens die ze hebben niet kunnen begrijpen, ook al hebben anderen de gevoelens vele malen aan hen uitgelegd. Het heeft ook betrekking op het lied van Paul Westerberg Dyslexic Hearts uit 1992.

De Dyslexic Hearts Club is een onderhoudend en makkelijk om te lezen. Vertaler David Doherty heeft de zwarte humor vakkundig verwerkt in de Engelse versie van de roman, die in 2016 werd gepubliceerd door World Editions. Met duidelijke overeenkomsten met de film Thelma en Louise smeekt deze roman om de eerste Nederlandse roadmovie te worden. De Dyslexic Hearts Club werd in 2014 genomineerd voor de BNG Literaire Prijs.

The Dutch and their bikes: alles over het favoriete vervoermiddel van Nederlanders

The Dutch and their bikes

Boeken over de Nederlandse fietscultuur blijven groeien in populariteit en elk jaar verschijnen er meer titels op de boekenplanken. Vier jaar geleden publiceerde de Amerikaanse fotojournalist Shirley Agudo, langdurig in Nederland woonachtig, Bicycle Mania, met lovende kritieken van internationale lezers.

Voortbordurend op ditzelfde thema heeft Agudo onlangs een nieuwe uitgebreide versie van haar eerste boek uitgebracht, met de titel The Dutch and Their Bikes: Scenes from a Nation of Cyclists. Dit nieuwe salontafelboek toont ongeveer 700 foto’s van Nederlanders die fietsen – een activiteit die inherent is aan hun dagelijks leven. De foto’s zijn losjes gerangschikt op thema: transport, kleuren, weer, leeftijd, dieren en speciale gelegenheden.

Het boek opent met een deel van goed onderzochte feiten over fietsen in Nederland, waaronder wat er gebeurt met fietsen die langdurig in de openbare ruimte staan (dat wil zeggen, ze worden weggehaald en naar het Fietsdepot gebracht om voor tien euro teruggevonden te worden door hun eigenaren, hoewel 70% van deze fietsen niet opgehaald wordt). Door het toevoegen van een korte lijst van fietsinnovaties, ondersteund door zowel de lokale als nationale overheid, benadrukt Agudo het belang van de fiets voor het milieu en de economie van Nederland.

Op de 352 pagina’s van het boek staan commentaren van een breed scala aan mensen die op de een of andere manier betrokken zijn bij de fietscultuur in Nederland, waaronder mensen die werkzaam zijn bij verschillende overheidsfunctionarissen, transportorganisaties, fietsorganisaties, fietsbedrijven, fietsfabrikanten en online fietsfora. Vaak worden informatie en meningen herhaald, waardoor de voordelen van het fietsen voor zowel het individu als de gemeenschap worden herhaald.

The Dutch and Their Bikes is een geschenk voor de toeristische sector van Nederland. De foto’s tonen de Nederlanders als een ongebonden, milieubewuste, stoere bevolking die het eenvoudige plezier van het fietsen kennen en het als hun favoriete vervoermiddel hebben geadopteerd. Fietsen wordt internationaal erkend als een plezierige en milieuvriendelijke activiteit. Door de fiets te identificeren als een integraal onderdeel van de Nederlandse cultuur, heeft Shirley Agudo nog een reden toegevoegd voor bezoekers om te komen ervaren waar het in Nederland om draait.

The Amsterdam Chronicles: Def-Con City

The Amsterdam Chronicles: Def-Con City

The Amsterdam Chronicles: Def Con City is een trilogie van misdaadromans van de Ierse schrijver Brian Christopher, met deel 3 aan het einde van 2017 uitgrebracht. Zoals de titel al doet vermoeden, spelen de romans zich af in Amsterdam, waar goede en slechte jongens langs de grachten rond het beroemde stadscentrum achter elkaar aan zitten.

Harvey Wall is een moorddetective die vanuit het New York City district naar de Amsterdamse politie werd gestuurd op een zes maanden durende uitwisseling van werk. Zijn achtergrond is wat troebel en doet vermoeden dat hij buiten de politieprocedures als enige operator optreedt.

Als hij in Nederland aankomt, is Harvey de twee Nederlandse rechercheurs die hem op Schiphol hebben ontvangen te slim af. Hij ontwijkt hen om de stad onder zijn eigen voorwaarden binnen te komen. Voordat hij zelfs maar voet aan wal heeft gezet in zijn gastgebied, heeft hij drie dieven gearresteerd en een reputatie opgebouwd dat hij glad en brutaal onorthodox is in zijn professionele gedrag.

Tot vreugde van zijn nieuwe collega’s werkt Harvey samen met zijn tegenpool Frank Bakker, ‘…. een wedergeboren hippie van begin jaren dertig, wiens grootste plezier in het leven bestond uit het vangen van criminelen’ en het eten van muffe pizzaplakken in zijn bureaula. Dit onwaarschijnlijke paar zorgt voor een succesvol politieduo.

Wanneer twee ongebruikelijke sterfgevallen op dezelfde nacht in dezelfde buurt plaatsvinden, worden de politie en een patholoog opgeroepen om een onderzoek in te stellen. Meer doden volgen elkaar in hoog tempo op en breiden de plaats delict uit met herkenbare Amsterdamse buurten zoals het Rembrandtpark, de Kinkerstraat en het gebied rond het Concertgebouw.

De moorden zijn creatief en de dader beschikt over specifieke krachten die vergelijkbaar zijn met die van kleine superhelden. In de elektronische versie van het boek zijn links naar de straten opgenomen voor lezers die via Google Maps willen volgen waar de actie plaatsvindt.

Het verhaal is strak en snel en zorgt ervoor dat de lezer tot aan het einde bladzijdes om blijft slaan. Af en toe is er een dip in geloofwaardigheid door het gebruik van karakterstereotypen, die wel kleur geven aan het verhaal, maar (hopelijk) niet overeenstemmen met echte Nederlandse politieagenten.

Stuff Dutch people like gaat op de moederschap tour

Stuff Dutch moms like

Het Stuff Dutch People Like imperium is de laatste jaren flink uitgebreid met een blik eerder dit jaar op taal en nu een duik in de wereld van het moederschap.

Auteur Colleen Geske, geboren in Canada, heeft haar aandacht nu gericht op het vieren van het Nederlandse ouderschap en vraagt zich af “waarom Nederlandse moeders het allemaal hebben?”

Zo is het niet begonnen. “Thuisbevallingen waren geen stadslegendes, zoals ik had gehoopt, maar een angstaanjagende realiteit”, schrijft ze in de inleiding. “Zou ik daadwerkelijk kunnen bevallen, laat staan een gezin grootbrengen, in dit land ver weg van het comfort en de vertrouwdheid van thuis?” Colleen is nu de trotse moeder van twee kinderen, beiden geboren in Nederland en beiden opgegroeid tot kleine Amsterdammers. Het boek Stuff Dutch Moms Like is deels gebaseerd op haar ervaringen, deels op stapels feiten en nuttige informatie en deels op de ervaringen van andere moeders, zowel Nederlandse als buitenlandse.

Het Nederlandse ouderschap, zo stelt ze, wordt vaak omschreven als relaxt, ontspannen en vrij tolerant. Niet dat ze met deze observaties zou argumenteren, maar dat je “ten onrechte zou kunnen aannemen dat deze opvoedingsstijl zonder inhoud of reden is”. Helikoptermoeders moeten nog in Nederland aankomen en vrijheid, zelfstandigheid en kinderwens staan voorop.

De stijl is licht en informatief, als een praatje met een vriendin. En het enthousiasme van Colleen is zo overtuigend dat je uiteindelijk zou kunnen wensen dat je zelf een baby kreeg, om het allemaal uit te testen.