artikel uit Tarot Magazine nr. 12

DE OSHO ZEN-TAROT IN MIJN WERK
DOOR JOYCE WEBER
Ter inspiratie voor het schrijven van dit artikel legde ik de Zen-tarot vlg. het model van het keltische kruis, waarvan de eerste kaart die staat voor de kwestie waar het om gaat ‘Change – Verandering’ was. De laatste kaart die de uitkomst aangeeft werd ‘Creativity - Creativiteit’.

Als je je aan de rand van het wiel vastklampt kun je duizelig worden! Begeef je naar het middelpunt van de cycloon en ontspan je in de wetenschap dat ook dit weer voorbijgaat.
Het leven is een gedachteloze herhaling – het blijft als een wiel op dezelfde manier doordraaien tot op het moment dat je opmerkzaam wordt. Daarom wordt het door de boeddhisten het rad van leven en dood genoemd – het rad van de tijd. Het beweegt zich als een wiel: op de geboorte volgt de dood, op de dood volgt de geboorte; op liefde volgt haat, op haat volgt liefde; op succes volgt falen en op falen volgt succes. Let maar eens op! Als je het een paar dagen kunt gadeslaan zul je zien dat er zich een patroon aftekent, een patroon mooie ochtend, voel je je zo lekker en zo gelukkig; de volgende dag ben je zo mat en duf dat je aan zelfmoord gaat denken. En gisteren was je nog zo vol leven, zo intens gelukkig dat je God ervoor dankte, dat je je innig dankbaar voelde, en vandaag kun je niets dan klagen en vind je je leven geen zin hebben… En zo gaat het door, maar je ziet het patroon niet. Als je het patroon eenmaal ziet, kun je eruit stappen.’
En dat geeft de Osho Zen-tarot mij: als ik het zíé, kan ik eruit stappen.
En dan de laatste kaart van dit keltische kruis, de uitkomst: Creativiteit. De beschrijving zegt:
‘De figuur op deze kaart is letterlijk bezeten door scheppingsdrang, aan de onderkant door de alchemie van water en vuur en aan de bovenkant door het goddelijke licht dat op haar neerdaalt. Het ervaren van creativiteit betekent in feite dat men het mysterieuze binnengaat. Techniek, vakmanschap en kennis zijn maar instrumenten; de sleutel is dat men zich overgeeft aan de energie die de geboorte van alle dingen mogelijk maakt. Deze energie heeft zelf geen vorm of structuur, maar alle vormen en structuren worden eruit geboren. Het maakt niet uit in welke vorm je creativiteit zich manifesteert – schilderen of zingen, een tuin aanleggen of een maaltijd koken. Het belangrijkste is dat je openstaat voor datgene wat zich via jou wil uiten. Bedenk dat we onze creaties niet bezitten; ze behoren ons niet toe. De ware creativiteit ontstaat uit een eenwording met het goddelijke, met het mystieke en het onkenbare.
Dan is ze een vreugde voor de schepper en een zegen voor anderen.
Creativiteit is de kwaliteit die je in je bezigheden stopt. Ze is een levensopvatting, een innerlijke benadering – hoe je de dingen bekijkt… Niet iedereen kan een schilder zijn – en dat hoeft ook niet. Als iedereen schilder was zou het er lelijk uitzien in de wereld; in zo’n wereld kun je bijna niet leven.
En niet iedereen kan een danser zijn, en dat hoeft ook niet. Maar iedereen kan creatief zijn. Wat je ook doet, als je het met vreugde doet, als je het met liefde doet, als je doen niet uitsluitend gebaseerd is op winstbejag, dan is het creatief. Als er binnen in je iets uit groeit, als het jou laat groeien, dan is het spiritueel, dan is het creatief, dan is het goddelijk. Hoe creatiever je wordt, hoe goddelijker. Alle religies ter wereld hebben gezegd dat God de schepper is. Ik weet niet of hij de schepper is of niet, maar één ding weet ik wel: hoe creatiever je wordt, hoe goddelijker. Als je creativiteit haar hoogtepunt bereikt, als je hele leven creatief wordt, leef je in God. Dan moet hij wel de schepper zijn, want mensen die creatief zijn geweest, zijn het dichtst bij hem gekomen. Houd van wat je doet. Wees meditatief terwijl je het doet – wat het ook is!’
En het uitgebreide Zen-tarot handboek zegt verder nog: ‘Schilders schilderen, creëren schilderijen; dichters schrijven, creëren gedichten; dansers creëren dansen... maar dit zijn allemaal maar fracties. Een religieus mens creëert zichzelf: de religieuze mens is de grootste kunstenaar die er is.
Alleen door creatief te zijn kun je werkelijk afgestemd raken op het bestaan. Als je iets creëert, wat het ook is – een gedicht, een lied, muziek, een bepaalde dans, wat het ook is – steeds als je creëert heb je deel aan het bestaan. Je bent er niet meer van gescheiden, in feite verdwijn jij en creëert het bestaan via jou. En als je die momenten kunt pakken, als je bewust wordt van die zeldzame momenten dat er geen ego is en de schepping gewoon door je heen stroomt, dan wordt je creativiteit meditatief. Elke schepper kent die momenten, maar op een vage manier. Dichters weten dat er momenten zijn dat het dichten gewoon loopt; zelfs als je het wilt stoppen, kun je het niet. En er zijn momenten dat je gewoon droog staat, je hebt onvruchtbare periodes dat je iets wilt scheppen maar er komt niets uit. Hoe meer je je inspant, hoe kleiner de kans… omdat je inspanning niets anders is dan een inspanning van het ego. Creativiteit ontstaat alleen wanneer het ego er niet is, als je ontspannen bent, in diepe rust, als er echt geen wens leeft om iets te doen. Plotseling word je gegrepen, een onbekende kracht overweldigt je, neemt bezit van je. Dat is precies het juiste woord, je bent in bezit genomen.
Dichters, schilders, beeldhouwers, ze kennen allemaal deze momenten, maar ze kennen ze alleen maar als ze voorbij zijn, ze herinneren zich die alleen. Ze kijken terug en voelen dat er iets heel belangrijks is gebeurd, maar dat het er nu niet meer is. Ze krijgen die momenten pas te pakken als ze voorbij zijn, wie mediteert krijgt die te pakken als ze er zijn. Dat is het enige verschil tussen de dichter en de mysticus: de dichter herinnert zich de creatieve momenten en de mysticus is zich ervan bewust als ze er zijn. En dat maakt veel verschil.
Als je je er eenmaal van bewust bent dat jij er niet bent en dat je toch bestaat, dat het ego er niet meer is, dat het zelf er niet meer is en dat je toch bestaat, dan heb je een totaal nieuwe ervaring van je eigen essentie gehad. Boeddha noemt die nirvana, niet-zelf-heid. En wie schept bereikt die ervaring vele malen maar waar het op aankomt is dat hij er vat op moet zien te krijgen terwijl ze er is.
Meditatie komt neer op het vastgrijpen van die momenten, en creativiteit op het creëren van die momenten. Wanneer creativiteit en meditatie elkaar ontmoeten, ben je thuis gekomen, is de reis volbracht.’
Voor mij is deze tarot een open boek. Wat ik lees op mijn niveau weliswaar, want ik ben natuurlijk nog maar licht gevorderd. Dit zeg ik niet uit valse bescheidenheid, maar met de overtuiging dat er nog zoveel te zien en te leren is dat ik hier nog wel een leven mee bezig kan zijn.
Nu over mijn werk, ik ben zelfstandig adviseur en coach. Ik werk met ondernemings-raden, andere teams en individuen. Daarbij begeleid ik mensen die in hun werk vragen hebben. Dit zijn vragen zoals: hoe blijf ik uit een burn-out, hoe krijg ik meer grip op de rol die ik in mijn nieuwe functie heb, hoe kunnen we beter samenwerken, hoe kunnen we beter communiceren, hoe gebruik ik mijn creativiteit in mijn werk?
Graag wil ik iets vertellen over de wijze waarop ik de tarot bij deze vragen toepas. Voordat ik dit doe, wil ik mijn opvatting toelichten over het werken met de tarot. Ik zie de tarot als een instrument om toegang te krijgen tot een diepere bewustzijnslaag. Vaak leg ik daarbij uit dat je hetzelfde effect kan bereiken als je een avond lekker doorzakt met vrienden. Daarbij ontstaan soms bijzondere gesprekken. Met de tarot kan dat ook. Het heeft als voordeel dat je sneller bij dat niveau bent en je hebt de volgende dag geen kater. Ik kijk vooral naar wat er is. Het voorspellende element laat ik een beetje links liggen. Want voor mij is het belangrijk om in contact te blijven met het instrument, dat doe ik door regelmatig te studeren en te leggen. Zo leg ik bijvoorbeeld jaarlijks op de markt tijdens koninginnedag, omdat ik dan veel mensen kan zien. Bovendien sla ik nooit een uitnodiging voor een feestje af waar ik mag leggen.
Hierna schets ik een aantal toepassingen in mijn werk met de tarot:
Bij een conflict op een afdeling spraken de deelnemers zich eerst uit (de bedoeling hiervan was de druk van de ketel te halen). Daarna trokken ze allemaal drie kaarten. Aan de hand van de eerste kaart mochten ze iets vertellen over het conflict. Aan de hand van de tweede kaart mochten ze iets vertellen over hun rol in het conflict. De derde kaart mochten ze cadeau geven aan een andere deelnemer met een toelichting. Hierna bespraken ze welke acties ze konden ondernemen ten aanzien van het conflict.
De sfeer verbeterde aanzienlijk en de werkwijze maakte diepe indruk op de aanwezigen.
Bij een bijeenkomst waarbij samenwerken centraal stond, trokken de deelnemers allemaal een kaart waarbij de vraag was, vertel aan de hand van deze kaart iets over jezelf wat je wel wilt vertellen, maar wat niet veel mensen van je weten.
De deelnemers lieten heel veel van zich zelf zien en de rest van de drie dagen profiteerden we allemaal van deze openheid. Overigens denk ik dat een voorwaarde is dat je als begeleider jezelf ook laat zien.
Tijdens een managementdag voor de rijksoverheid onderzochten de deelnemers via de tarot welke thema´s een rol speelden in hun huidige carrière. Het doel was om de deelnemers te laten kennismaken met het instrument als ingang voor het werken aan organisatievraagstukken. Veel mensen reageerden enthousiast
Op een feest trokken alle deelnemers een kaart, waarbij de vraag centraal stond, hoe sta jij eigenlijk tegenover het begrip ‘feest’. Aan de hand van de uitkomst maakten de deelnemers een gezichtsmasker van gipsverband en versierden dit.
Tijdens het coachingsproces gebruik ik de tarot om de thema´s te vinden van de gecoachte. Dat kan als beginvraag en tijdens het proces als de gecoachte een andere ingang wil leren kennen om naar haar of zijn vraag te kijken.
Ik gebruik hierbij twee manieren van leggen. Het ene is volgens het keltische kruis. Ik kan in deze legging veel zien. De andere legging zijn de drie kaarten die verleden, heden en toekomst symboliseren. Hiervoor gebruik ik altijd de Osho Zen kaarten en zij geven een zekere “verlichting”, hetzij dat de gecoachte opgelucht ademhaalt omdat het allemaal niet zo zwaar is, hetzij dat er een echt inzicht doorbreekt.
Dit zijn een aantal voorbeelden uit mijn werk.
Waar ik zelf nog elke dag van leer en vaak om lach is het volgende, als ik iets wil dan MOET ik daarna meteen iets. Echter als ik in het NU blijf, dan gaat het prachtige principe van de synchroniciteit voor mij werken en lijkt veel als vanzelf te gaan.

JOYCE WEBER WERK&INSPIRATIE

OSHO PUBLIKATIES
Churchillstraat 11, 7091 XL Dinxperlo
tel. +31-(0)315 – 654 737
e-mail: info@osho.nl
© Copyright teksten, foto’s en illustraties van Osho: Osho International Foundation
© Copyright Nederlandse teksten van Osho: Osho Publikaties
Voor informatie over kopiëren/publiceren van teksten van Osho, zie: www.osho.com/copyrights